Kütüphane Hizmetleri:
Millî Kütüphane başta derleme olmak üzere çeşitli yollarla sağladığı materyalleri, gerekli teknik işlemleri tamamlandıktan sonra okuyucu ve araştırmacıların hizmetine sunmaktadır. Teknolojik gelişmelerin yeni uygulamalara imkân sağlamasıyla katalog tarama, bibliyografya erişimi, elektronik kaynaklara erişim, bilgi edinme gibi birçok kütüphanecilik hizmeti elektronik ortam üzerinden sunulmaktadır. Ayrıca, kütüphaneler arası iş birliği uygulamaları çerçevesinde araştırmacıların gereksinim duyduğu ve ülkemiz kütüphanelerinde bulunmayan eserler yurt dışından temin edilebilmektedir.
Kütüphanecilik Alanında Projeler ve Standartlar Geliştirmek, Uygulamak ve Öncülük Etmek:
Millî Kütüphane değişen koşullar ve ihtiyaçlar doğrultusunda verimliliğini ve hizmet kalitesini artırabilmek amacıyla çeşitli projeler geliştirerek uygulamaktadır.
- Lisans hakları Millî Kütüphaneye ait olan ve yeni modül eklentilerine olanak tanıyan yerli kütüphane otomasyon sisteminin (Kaşif) geliştirilerek kullanıma sunulması,
- Yazma eserler ve süreli yayın koleksiyonunun özel bir yazılım ve tarayıcı kullanılarak görüntülü sisteme aktarılması ve eserlerin künyeleriyle birlikte tam metin olarak erişime sunulması (Dijital Kütüphane),
- Ülkemizdeki halk kütüphanelerine, telif problemi olmayan eserlere erişim sağlamak üzere âdeta Millî Kütüphanenin ikizi olan Millî Dijital Kütüphane (MDK) kurulması,
- Türkiye Bibliyografyası Sistemi ile Türkiye Makaleler Bibliyografyası Sistemi,
- E-Devlet Kapısı üzerinden sunulan online üyelik, kitap ayırtma, fotokopi gönderimi, sesli kitap gönderimi ya da erişimi,
- Elektronik derleme yoluyla sağlanacak materyallerin arşivlenmesi (EyDES),
- Koleksiyondaki taş plaklara çevrim içi erişim sağlanması (Taş Plaklar Sistemi),
- Millî Kütüphane ve Rami Kütüphanesi arasında Kâşif Otomasyon Programı üzerinden basılı derleme eserlerin ortaklaşa nitelenmesini sağlayan “Ulusal Bibliyografik Denetim Projesi”
- Dijital verilerin depolama ve iletim işlemlerinin otomasyon içerisinde yürütülmesini sağlayacak Dijital Bilgi Yönetim Sistemi yazılımı
tamamlanan ve hâlihazırda kullanımda olan önemli Millî Kütüphane projelerinden bazılarıdır.
Bunun dışında, Millî Kütüphane kütüphanecilik alanında uluslararası standart olarak kabul edilen örnek uygulamaları, iş ve işlemlerinde yürürlüğe koyarak öncül olmaya ve ülke kütüphanelerinde benzer uygulamaların yaygınlaşarak toplumun evrensel enformasyon ağına adapte olmasına yardımcı olmaya çalışmaktadır.
Koruma ve Yenileme:
Millî Kütüphane Konservasyon ve Restorasyon Laboratuvarı’nda yıpranmış nadir eserlerin bakım ve onarımı yapılarak önemli kültür eserlerimizin geleceği güven altına alınmaktadır. Ayrıca ciltleri eskiyen veya koleksiyona yeni katılan eserler ile cilt bütünlüğü sağlanmış süreli yayınlara ciltleme işlemi uygulanmakta, koruma ve kullanımlarında kolaylık sağlanmaktadır.
Dijitalleştirme:
Millî Kütüphane koleksiyonunda her birinden tek nüsha bulunan eserlerin orijinallerinin kullanım sırasında ve doğal koşullar karşısında yıpranmasını engellemek ve gelecek nesillere bozulmadan aktarılmasını sağlamak amacıyla materyallerin dijital kopyaları, telif mevzuatı gözetilerek, üretilmekte ve elektronik depolama ünitelerinde saklanmaktadır.
Yayıncılık:
Ulusal bibliyografik denetimin sağlanmasına yönelik koleksiyondaki materyallerin bibliyografik kimliklerinden oluşan Türkiye Bibliyografyası ile süreli yayınlar koleksiyonunda yer alan bilimsel, kültürel ve sanatsal makalelerin künye bilgilerini içeren Türkiye Makaleler Bibliyografyası hazırlanmakta ve internet sitesi üzerinden kullanıma sunulmaktadır. Ayrıca Türk kültürel hayatına yön vermiş kişiler ve olaylar hakkındaki araştırma ve çalışmaları kolaylaştırmak ve bu konularda farkındalık yaratmak üzere özel konulu bibliyografyalar ile toplu kataloglar yayımlanmaktadır. Bunun dışında, koleksiyon tanıtımına yönelik prestij kitaplar ile çeşitli bilimsel veya mesleki konularda da yayınlar yapılmaktadır.
Uluslararası Kütüphanecilik:
Millî Kütüphane IFLA (International Federation of Library Associations and Institutions), CDNL (Conference of Directors of National Libraries), CENL (Conference of European National Librarians), EİT (Ekonomik İşbirliği Teşkilatı) Üyesi Ülkeler Millî Kütüphane Yöneticileri ve SEENL (The South East European National Librarians) gibi uluslararası kütüphanecilik oluşumlarına üye olarak bu meslek örgütlerinin çalışmalarına katkı sağlamaktadır.
Kütüphanecilik alanında iş birliğini geliştirmek ve uzmanlık/kaynak paylaşımına yönelik yeni olanaklar yaratmak amacıyla yurt dışından kütüphaneler ve kuruluşlarla ikili anlaşmalar yapılmakta ve kütüphaneler arası iş birliği uygulamaları çerçevesinde araştırmacıların gereksinim duyduğu ve ülkemiz kütüphanelerinde bulunmayan eserler yurtdışından temin edilmektedir. Bunun yanı sıra yurt dışındaki kütüphanelerde oluşturulan kitaplıklar ve kitap bağışlarıyla da Türkiye’nin ve Türk kültürünün tanıtımına katkı sağlanmaktadır.
Sesli Kitaplar / Konuşan Kitaplık:
Millî Kütüphane Konuşan Kitaplık Görme Engelliler Merkezi’nde, görme engelli üyelerimizin talepleri doğrultusunda 11 kayıt stüdyosunda kitaplar gönüllü okurlar aracılığıyla seslendirilmektedir. Genel Müdürlüğümüz bünyesinde sesli kitap hizmeti veren diğer kütüphanelerimizin ürettikleri sesli kitaplara da üyelerimiz Konuşan Kitaplık arşivinden ulaşılabilmektedir.
Üyelerimiz başta sınavlara hazırlık kitapları olmak üzere, güncel ve klasik edebi eserlerden oluşan roman, şiir, deneme, öykü, psikoloji gibi farklı kategorilerde eserlerin yer aldığı sesli kitap koleksiyonumuza Konuşan Kitaplık web sitesinden ve mobil uygulamasından erişebilmektedirler. Üyelerimizin talep etmesi durumunda istedikleri kitaplar DVD’ye yüklenerek, adreslerine ücretsiz olarak da gönderilmektedir. Ayrıca Millî Kütüphane Taş Plak Koleksiyonu’ndan seçilen eserler de internet sitemizden üyelerimizin hizmetine sunulmuştur.
2012 yılında Türkiye Bilişim Derneği tarafından Kamu Uygulama Ödülü'nün yanı sıra TÜSİAD tarafından Kamudan Vatandaşa Sunulan Hizmet Ödülü'ne, 2016 yılında “Engelsiz Balkan Platformu”nun Engelsiz Balkan Ödülü’ne layık görülen Millî Kütüphane Konuşan Kitaplık Görme Engelliler Merkezi bu alandaki örnek çalışmalarıyla 2019 yılında Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca verilen Kültür ve Sanat Alanında Erişilebilirlik Ödülü'nü, 2022 yılında da Engelsiz Bilişim Ödüllerinde “Engelsiz Bilişim Kamu Hizmet Ödülü’nü almıştır.
Bilimsel, Kültürel ve Sanatsal Etkinlikler:
Her yıl Millî Kütüphane etkinlik salonlarında konferans, seminer, panel gibi bilimsel toplantılardan sinema, tiyatro ve sergi gibi sanatsal etkinliklere pek çok kültür faaliyeti düzenlenmekte ve önemli bir kültür hizmeti yürütülmektedir.